Kino i opłaty za nie, w ogóle warto?

Myśląc o filmie nieodmiennie kojarzymy go z kinem. Na srebrnych ekranach kin posiada miejsce jego premiera – jest to moment najbardziej wyczekiwany, nawet w odniesieniu do filmów festiwalowych, ponieważ daje publiczności szansę zapoznania się z nowym dziełem.

Festiwale filmowe sprzyjają promocji filmu, pomagając w nagłośnieniu tematyki, z tym jednak zastrzeżeniem, że taką funkcję możemy przypisać tylko największym z nich: Festiwalowi w Cannes, Sundance Film Festival, Berlinale. Bardzo podobny wpływ mają nagrody o światowej renomie tj. Oskary, Złote globy czy Cezary. Jednak, taką zasługę niełatwo przyznać regionalnym festiwalom, które poza osobami z branży, gromadzą w znaczącej liczbie sytuacji lokalną publiczność. Niezależnie od wpływu na rozpowszechnienie dzieła, wszelkie te wydarzenia sprzyjają szerzeniu kultury kinowej oraz przydają prestiżu twórcom i aktorom. Ich mniej wymierny, lecz bardzo pożądany efekt, to oddziaływanie na przyszłą karierę. Nagrodzonemu twórcy łatwiej będzie odkryć producentów czy uzyskać fundusze w drodze dofinansowania, jednak u aktora sława przekłada się na prostota uzyskania angażu oraz dodatkowo ilość propozycji.

Ale, moment kiedy o filmie słyszymy i mówimy najwięcej, to jego premiera kinowa. Zasada ta znajduje wykorzystanie także w odniesieniu do filmów nagrodzonych na festiwalach, choć wcześniejszy sukces wielokrotnie stanowi bodziec albo determinuje wybór filmu przez widza. Z tego względu warto się zastanowić, jak jest dzielony przychód ze dystrybucji biletu.

Cena biletu do kina

Bilet podlega opodatkowaniu od towarów i usług, stawka VATu wynosi 8%. Pozostała część ceny biletu jest dzielona między kino a dystrybutora, przy czym kino otrzymuje nie mniej niż połowę ceny biletu. Tej kwoty nie można jednakże określić mianem czystego zysku, ponieważ oba podmioty muszą jeszcze dokonać odpowiednich odprowadzeń. Kina odprowadzają 1,pięć% podatku, który zgodnie z ustawą trzeba się PISF. Posiada to miejsce jeszcze przed podziałem przychodu z dystrybutorem, zatem można powiedzieć, że oba podmioty wykonują ten obowiązek solidarnie. Następnie kina przelewają odpowiednie opłaty stowarzyszeniom: Związkowi Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA) , a oprócz tego Związkowi Autorów i Kompozytorów Scenicznych (ZAIKS). Resztę przeznaczają na sprzęt, rozpowszechnienie, personel , a ponadto utrzymanie placówki. Natomiast dystrybutor ze prywatnej części reguluje opłaty licencyjne i pokrywa koszty promocji filmu, a pozostałą kwotą dzieli się z producentem.

Podążając drogą przepływu kapitału, zobaczmy jaka jest rola poszczególnych podmiotów, w przemyśle filmowym. W ramach tej analizy możemy pominąć profit z podatku VAT, który trafia do budżetu państwa. Nie jest on związany w metodę bezpośredni z produkcją filmową, co jest zrozumiale biorąc po uwagę charakter tego podatku , a ponadto jego zakres przedmiotowy.

1,5% dla Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej

Kolejna cześć przychodu idzie do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. PISF jest państwową osobą prawną i stanowi emanację mecenatu państwa nad kinematografią. Jego kluczowym zadaniem jest wspieranie rozwoju kinematografii. Instytut finansuje swoją działalność z środków prywatnych, w gronie których plasują się wpłaty z kin. Do wpłat zobowiązani także są dystrybutorzy w ramach indywidualnej działalności, operatorzy telewizji kablowych, operatorzy telewizji cyfrowych , a dodatkowo nadawcy telewizyjni. Według danych PISFu za 2016 rok, udział wpłat dwóch ostatnich podmiotów jest największy; w obu przypadkach to mniej więcej 35%, natomiast w sytuacji kin wyniósł niespełna 10%. Można stwierdzić, że zysk ze wpłat kin w budżecie PSIFu jest nieznaczny, tym bardziej że na jego przychody składają się: dotacje z budżetu państwa, przychody z majątku Instytutu, w tym z majątkowych praw autorskich, darowizny, zapisy i spadki, środki z Funduszu Promocji Kultury, fundusze państwowych instytucji filmowych oraz dodatkowo przychody z ich prywatyzacji.

Opłaty licencyjne

Obowiązek zapłaty opłat licencyjnych wynika z prawa autorskiego. Ustawa stanowi, że ,twórcy przysługuje wyłączne prawo do wykorzystywania utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji , a dodatkowo do wynagrodzenia za wykorzystanie z utworu„. Ta regulacja zawiera się w informacji inwestycyjnych praw autorskich. Co więcej upowszechnianie bez uprawnienia pociąga odpowiedzialność karną. Praktycznie opłaty te są płacone organizacjom zbiorowego administrowania prawami autorskimi, które następnie rozliczają się z twórcami. Do takich organizacji należy Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych oraz dodatkowo Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych. Zatem zobowiązania kina i dystrybutora są podobne. Różnica polega na tym, że świadczenie dystrybutora nie ogranicza się do dwóch powyższych organizacji; uzależniony jest od tego, komu twórca powierzył kontrolowanie przysługującymi mu prawami.

Czy to się opłaca?

Z powyższej analizy wynika, że w praktyce cała cena biletu do kina pozostaje w przemyśle filmowym stanowiąc uposażenie dla twórców, dostarczając środków na utrzymanie kin , a oprócz tego zasilając fundusze Instytutu. Dosłownie kwota odprowadzana na podatek VAT wraca do przemysłu filmowego, ponieważ PISF otrzymuje dotacje z budżetu.

W obecnej dobie przyszłość kin jest niepewna. W związku z rozwojem nowych technologii i łatwo dostępną ofertą wypożyczalni internetowych, zajemy sobie pytanie czy tradycyjne oglądanie filmów w kinie nie staje się przeżytkiem. Tutaj warto wziąć pod uwagę szerokość oferty kinowej, którą cechuje duża różnorodność, szczególnie w przypadku kin niezależnych. To one dają nam sposobność zapoznania się z niskobudżetowymi, niezależnymi czy artystycznymi dziełami, które w inny metodę są niełatwo dostępne. Poza tym, kina pobudzają zainteresowanie publiczności dzięki różnego stylu wydarzeniom, dyskusjom i spotkaniom z twórcami. Wypożyczanie internetowe oferując filmy komercyjne w ogromnej liczbie przypadków jednego stylu, nie przyczyniają się do szerzenia kultury filmowej. Chodzenie do kina jest zatem także sposobem na zachowanie prawdziwej sposobów wyboru filmu.

Dodaj komentarz